Önemli Uyarı

1. Kapsam

Ülkemizde tarımsal işletmelerin yapısına ilişkin bilgiler, genel tarım sayımları kapsamında yapılan tarımsal işletmeler (hanehalkı) anketleri ve tarımsal işletmelerde ücret yapısı anketleri ile derlenmektedir.

Genel Tarım Sayımları kapsamında yapılan tarımsal işletme (hanehalkı) anketlerinde, her yıl cari tarım istatistikleri ile derlenemeyen yasal durum, işletmenin bitkisel üretim ve/veya hayvancılık faaliyetinin yanında yaptığı diğer faaliyetler, arazi kullanımı, arazi parça sayısı, ürün bazında ekili alan, sulama yapılan alan, sulama kaynakları ve sulama sistemi, üretim sistemi, kimyasal gübre ve zirai mücadele ilacı kullanımı, hayvan sayıları, tarımsal alet ve makine varlığı, tarımsal amaçlı kullanılan binalar ve diğer yapıların varlığı,  hanehalkı kompozisyonu ile istihdama ilişkin bilgiler derlenmektedir.

Tarımsal işletmelerde ücret yapısı ile ilgili istatistikler, Tarımsal İşletmelerde (Hanehalkı) Ücret Yapısı ve Devlet Tarım İşletmelerinde İstihdam ve Ücret Yapısı Anketleri olmak üzere iki çalışma ile elde edilmektedir. Tarımsal İşletmelerde (Hanehalkı) Ücret Yapısı Anketi’nin kapsamı, Karar Örneklemesi ile belirlenen 19 il ve 48 ilçe için, 1991 Genel Tarım Sayımı Köy Genel Bilgi Anketi sonucuna göre yerleşim yeri dışından tarımsal amaçlı mevsimlik işçi alan yerleşim yerleridir. Bu yerleşim yerleri yıllık olarak yapılan anketlerle güncellenmektedir. Devlet Tarım İşletmelerinde İstihdam ve Ücret Yapısı Anketinin kapsamı ise, tüm Devlet Tarım İşletmeleridir.

2. Mevcut Durum

Tarımsal işletmelerin yapılarını ortaya koyan çalışmalar genel tarım sayımları kapsamında yapılmıştır. Bu amaçla ülkemizde bugüne kadar 7 genel tarım sayımı uygulanmış olup sonuncusu 2001 yılında yapılmıştır. 2001 Genel Tarım Sayımı’nda Tarımsal İşletme Listesi, Köy Genel Bilgi Soru Kağıdı ve Tarımsal işletmeler (Hanehalkı) Soru Kağıdı olmak üzere 3 çalışma gerçekleştirilmiştir.

Köy Genel Bilgi Anketi ile yerleşim yerinin genel yapısına ilişkin bilgiler, yerleşim yeri muhtarlarından alınmış olup tam sayım yöntemi uygulanmıştır. Tarımsal işletmelerin yapısına ilişkin bilgiler ise örnekleme ile seçilen tarımsal işletmelere uygulanan Tarımsal İşletmeler (Hanehalkı) Anketi ile derlenmiştir.

İstatistiki çiftçi kayıt sisteminin oluşturulması amacıyla 2001 Tarım Sayımı’nda çalışmalara başlanmıştır. İdari kayıtlardan faydalanılarak Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Doğrudan Gelir Desteği ve Çiftçi Kayıt Sistemi 2004 yılı kayıtları esas alınarak bu çalışmalar sürdürülmektedir. Bu kapsamda, kayıtların güncellenmesi amacıyla 2006 yılında alan uygulaması yapılmıştır.

Tarımsal İşletmelerde (Hanehalkı) Ücret Yapısı Anketi tarımsal işletmelerden (hanehalkı) örnekleme yöntemiyle, Devlet Tarım İşletmelerinde İstihdam ve Ücret Yapısı Anketi ise tamsayım yöntemi ile yapılmakta olup, bilgiler yıllık olarak derlenmektedir. 1996 yılından beri yapılmakta olan bu çalışmada, tarımsal işletmelerin tarımsal amaçlı çalıştırdıkları işçilere ödediği ücretler ve bu işçilere sağlanan imkanlar konusunda bilgiler derlenmektedir.

Tarımsal işletmelerde ücret istatistikleri ulusal ihtiyaçlar doğrultusunda elde edilmektedir.

Tarımsal işletmelerde ücret istatistiklerinde (Devlet Tarım İşletmeleri Anketi), ISIC Rev.3 kullanılmaktadır.

Ülkemizde bugüne kadar uygulanmış olan Genel Tarım Sayımı sonuçları kitap ve CD olarak mevcuttur.

Tarımsal İşletmelerde (Hanehalkı) Ücret Yapısı Anketi ve Devlet Tarım İşletmelerinde İstihdam ve Ücret Yapısı Anketi’nin sonuçları Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Başkanlığı tarafından yıllık olarak haber bülteni şeklinde ve internet ortamında (http://www.tuik.gov.tr) kullanıma sunulmaktadır.

3. Yapılacak Yeni Çalışmalar

Genel Tarım Sayımları kapsamında yapılan çalışmaların dışında, tarımsal işletmelerin yapısını ortaya koyacak 2006 Tarımsal İşletme (Çiftlik) Yapı Araştırması uygulanmaya başlanmıştır. Bu çalışma ile tarımsal işletmelerin fiziksel büyüklüklerini belirlemek ve işletmeler için tipoloji oluşturmak, bu tipoloji için çiftlik ve ekonomik büyüklüğü temel alarak işletmeleri sınıflamak mümkün olabilecektir. Çalışmanın sonuçları 2007 yılında alınacaktır.

2005-2015 yılları arasında Gıda ve Tarım Örgütü (Food and Agriculture Organization-FAO)  tüm ülkelerde Genel Tarım Sayımı yapılmasını önermektedir. Ülkemizde de 2011 yılında 8. Genel Tarım Sayımı yapılacaktır.

Çiftçi kayıt sistemi Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından oluşturulmaktadır. Oluşturulan sistem, istatistik amaçlı anketlerin yapılmasına imkan sağlayacak şekilde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından geliştirilecek, ayrıca zeytincilik ve bağcılık yapan işletmelere ilişkin de daha kapsamlı değişkenleri içerecektir.