Resmi İstatistik Programı

1. Kapsam

Ülkelerin ekonomik ve sosyal yapı özelliklerinin incelenmesinde istatistiki bilgilere ihtiyaç vardır. Farklı dilleri konuşan, farklı amaçlara sahip kullanıcıların sağlıklı iletişimi, sınıflamalar ve kodlama sistemlerinden oluşan ortak bir dil aracılığıyla mümkündür.

Sınıflamaların ana çatısı, Birleşmiş Milletler İstatistik Bölümü (United Nations Statistics Division-UNSD), Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Statistical Office of the European Commission-EUROSTAT), Uluslararası Çalışma Örgütü (International Labour Organization-ILO), Uluslararası Para Fonu (The International Monetary Fund-IMF), İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (Organization for Economic Co-Operation and Development-OECD), Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization-UNESCO) gibi özel konularda uzmanlık faaliyeti yürüten yetkili uluslararası kuruluşlar tarafından geliştirilmektedir. Bununla birlikte, uluslararası kabul gören sınıflamalara geçiş sağlanması koşulu ile ülkeler kendi ihtiyaçları doğrultusunda ulusal sınıflamalarını oluşturabilirler.

Sınıflamalar için genellikle kısaltılmış bir isim kullanılmaktadır. Örneğin; Tüm Ekonomik Faaliyetlerin Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması, Üçüncü Revizyon‘u yerine ISIC Rev.3; Merkezi Ürün Sınıflaması 1.0 Versiyonu yerine ise CPC V1.0 kullanılmaktadır.

Sınıflama birimi, sınıflamada sınıflandırılan en temel birimdir (örneğin; sınıflama birimi bir faaliyet sınıflamasında kuruluş veya girişim iken, mesleki bir sınıflamada iştir).

Dönüşüm tabloları, sınıflamalar arası bir bağlantı aracıdır. Bir dönüşüm tablosu, bir sınıflamadaki kategorilerin başka bir sınıflamada, ya da, aynı sınıflamanın daha önceki sürümlerinde nerede ve ne kadar bulunabileceğini açıklar. Uluslararası sınıflamaların geliştirilmesi ve uyumlaştırılmasında bu dönüşüm tablolarının önemi büyüktür.

Tablo 1. Sınıflamalar Listesi

Sınıflama Kodu	Sınıflama Türü	Kısaltma	Sınıflama Adı
1.1	Faaliyet	ISIC Rev.2	Tüm Ekonomik Faaliyetlerin Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması, Revize 2 International Standard Industrial Classification of all Economic Activities, Revision 2
1.2	Faaliyet	ISIC Rev.3	Tüm Ekonomik Faaliyetlerin Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması, Revize 3 International Standard Industrial Classification of all Economic Activities, Revision 3
1.3	Faaliyet	ISIC Rev.3.1	Tüm Ekonomik Faaliyetlerin Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması, Revize 3.1 International Standard Industrial Classification of all Economic Activities, Revision 3.1
1.4	Faaliyet	NACE Rev.1	Avrupa Topluluğunda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması, Revize 1 Statistical Classification of Economic Activities in the European Community, Revision 1
1.5	Faaliyet	NACE Rev.1.1	Avrupa Topluluğunda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması, Revize 1.1 Statistical Classification of Economic Activities in the European Community, Revision 1.1
2.1	Ürün	CPA 2002	Avrupa Ekonomik Topluluğunda Faaliyete Göre Ürünlerin İstatistiki Sınıflaması, 2002 Statistical Classification of Products by Activity in the European Economic Community, 2002
2.2	İnşaat	CC	İnşaat Tipleri Sınıflaması Classification of Types of Constructions
2.3	Ulaştırma	NST 2000	Ulaştırma İstatistikleri İçin Standart Mal Sınıflaması, 2000 Standart Goods Classification for Transporting Statistics, 2000
2.4	Ulaştırma	NST /R	Ulaştırma İstatistikleri İçin Standart Mal Sınıflaması/Revize edilmiş, 1967 Standart Goods Classification for Transporting Statistics/Revised,1967
2.5	Ürün	PRODTR 2004	Türkiye Sanayi Ürün Listesi , 2004 ¹ List of Industrial Product of Turkey 2004
2.6	Ürün	PRODTR 2005	Türkiye Sanayi Ürün Listesi , 2005 ¹ List of Industrial Product of Turkey 2005
2.7	Ürün	CPA 2002	Türkiye Tarım Ürünleri Sınıflaması - Tarım Classification of Agriculture, Hunting and Forestry Products of Turkey
2.8	Ürün	US-97	Ulusal Faaliyet ve Ürün Sınıflaması, 1997 National Classification of Activities and Products, 1997
3.1	Dış Ticaret	BEC Rev.3	Standart Uluslararası Ticaret Sınıflamasına Dayalı Geniş Ekonomik Gruplara Göre Sınıflama Revize 3 Classification by Broad Economic Categories, Defined in Terms of Sitc, Revision 3
3.2	Dış Ticaret	CN 2005	Birleştirilmiş Mal Sınıflaması, 2005 ¹ Combined Nomenclature, 2005
3.3	Dış Ticaret	CN 2006	Birleştirilmiş Mal Sınıflaması, 2006¹ Combined Nomenclature, 2006
3.4	Dış Ticaret	GTİP 2004	Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu Cetveli, 2004 ¹
3.5	Dış Ticaret	GTİP 2005	Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu Cetveli, 2005 ¹
3.6	Dış Ticaret	GTİP 2006	Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu Cetveli, 2006 ¹
3.7	Dış Ticaret	HS 2002	Uyumlaştırılmış Mal Tanım ve Kod Sistemi, 2002 Harmonized Commodity Description and Coding System, 2002
3.8	Dış Ticaret	SITC Rev.2	Uluslararası Standart Ticaret Sınıflaması, Revize 2 Standard International Trade Classification, Revision 2
3.9	Dış Ticaret	SITC Rev.3	Uluslararası Standart Ticaret Sınıflaması, Revize 3 Standard International Trade Classification, Revision 3
4.1	Harcama	COFOG	Devlet Fonksiyonlarının Sınıflandırılması Classifications of the Functions of Government
4.2	Harcama		Amaca Göre Harcama Sınıflamaları Classifications of Expenditure According to Purpose
4.3	Harcama	COICOP/HICP 2000	Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması Uyumlaştırılmış Tüketici Fiyatları Endeksine Uyarlanmış Olan, 2000 Classification of Individual Consumption by Purpose / Adapted to the Needs of Harmonized Indices of Comsumer Prices
4.4	Harcama	COPNI	Hanehalklarına Hizmet Veren Kar Amacı Olmayan Kuruluşların Amaca Göre Sınıflaması Classification of the Purposes of Non-Profit Institutions Serving Households
4.5	Harcama	COPP	Üreticilerin Giderlerinin Amaca Göre sınıflaması Classification of the Outlays of Producers According to Purpose
5.1	Coğrafi		Ülkelerin Coğrafi Grup ve Ülke Kodları - 2005
5.2	Coğrafi		Ülkelerin Ekonomik Grup ve Ülke Kodları – 2005
5.3	Coğrafi	İBBS 2005	İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması Nomenclature of Territorial Units for Statistics, 2005
5.4	Coğrafi		İdari Bölünüş-2005
5.5	Coğrafi		Ülke Kodları – 2005 Standard Country or Area Codes for Statistical Use, Revision 4
6.1	Çevre	CEPA 1994	Çevre Koruma Faaliyetleri ve harcamaları Sınıflaması, 1994 Classification of Environmental Protection Activities and Expenditure
6.2	Çevre	CEPA 2000	Çevre Koruma Faaliyetleri ve harcamaları Sınıflaması, 2000 Classification of Environmental Protection Activities and Expenditure
6.3	Çevre	EWC Rev.3	Avrupa Atık Sınıflaması Revize 3 European Waste Catalogue
7.1	Eğitim	FOET 1999	Eğitim ve Öğretim Alanları sınıflaması, 1999 Fields of Education and Tranining Classification, 1999
7.2	Eğitim	ISCED-97	Uluslararası Standart Eğitim Sınıflaması, 1997 International Standard Classification of Education, 1997
8.1	Sağlık	ICD-10	Uluslararası Hastalıklar Sınıflaması International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems,10
8.2	Sağlık	ESOD	Avrupa Meslek Hastalıkları Listesi European Schedule of Occupational Diseases
8.3	Sağlık	COD	Avrupa Ölüm Nedenleri Listesi European Shortlist for Causes of Death
8.4	Sağlık	ICF 2001	Uluslararası İş Görebilirlik, Maluliyet ve Sağlık Sınıflaması,2001 International Classification of Functioning, Disability and Health, 2001
9.1	Meslek	ISCO-88	ISCO-88 Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması International Standard Classification of Occupations, 88
10.1	Milli Gelir	BOP	Ödemeler Dengesi Balance of Payments
10.2	Milli Gelir	EBOPS	Ödemeler Dengesi Hizmet Sınıflaması Extended Balance of Payments Services Classification
10.3	Milli Gelir	ESA 95	Avrupa Hesaplar Sistemi 1995 European System of Accounts 1995
10.4	Milli Gelir	SNA 93	Ulusal Hesaplar Sistemi 93 System of National Accounts 1993
11.1	Tarım	CLUSTERS	Toprak Kullanım Sınıflaması Classification for land use Statistics
11.2	Tarım	CORINE	Arazi Örtüsü Sınıflaması Corine (Coordination of Information on the Environment ) Land Cover Classification
11.3	İşteki Durum	ICSE-93	Uluslararası İşteki Durum Sınıflaması, 1993 International Classification of Status in Employment, 1993
11.4	Yaş Grupları		Uluslararası Standart Yaş Sınıflaması Standard International Age Classification
11.5	Patent	IPC	Uluslararası Patent Sınıflaması International Patent Classification
12.1	Bütçe		Analitik Bütçe Sınıflaması

¹ Bu sınıflamalar yıllık olarak revize edilmektedir.

Resmi istatistiklerin üretiminde kullanılacak olan sınıflamalar ulusal ve uluslararası ihtiyaçlar doğrultusunda Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Başkanlığı tarafından belirlenir. Kurumlar, kendi ihtiyaçları için oluşturdukları sınıflamaları kullanmaları halinde, belirlenen sınıflamalara geçişi TÜİK Başkanlığı ile işbirliği içinde sağlamakla yükümlüdürler.

Kamu kurum ve kuruluşları ile diğer kullanıcılar tarafından ihtiyaç duyulan sınıflamaların uygulanmasını kolaylaştırmak, her bir alan için tek bir sınıflamanın etkin şekilde kullanılmasını sağlamak, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin kullandıkları sınıflamaları ve uluslararası sınıflamaların ulusal sınıflamalarla olan dönüşüm çalışmalarını kolaylaştırmak amacıyla Resmi İstatistik Sınıflama Sunucusu (RİSS) TÜİK web sayfası üzerinde kullanıma açılmış olup sürekli güncellenmektedir. RİSS’e ulaşılabilecek web adresi http://tuikapp.tuik.gov.tr/DIESS/ ’dir.

Uluslararası standartta herhangi bir sınıflama kullanmayan ilgili kurum ve kuruluşlar RİSS’de yer alan sınıflamalara geçmek için gerekli altyapıyı oluşturacaklardır.

2. Yapılacak Yeni Çalışmalar

Sınıflamalara ilişkin değişiklikler ve düzenlemeler takip edilerek, bunların ışığında RİSS ile ilgili güncelleme çalışmalarına devam edilecektir. Revize edilen sınıflamalarla ilgili olarak ulusal kodların açılması, bu kodlarla ilgili açıklayıcı notların hazırlanması, eski sınıflamalarla yeni sınıflamalar arasındaki dönüşüm tablolarının oluşturulması, zaman serilerinin dönüşümü için kullanılacak kaynak ve yöntemlerin belirlenmesi, bu sınıflamaların yayınlanması ve sınıflama sunucusuna yüklenmesi çalışmaları yürütülecektir. Yapılan bu çalışmalar belirli aralıklarla toplanan Ulusal Sınıflama Komitesi’ne aktarılarak komite bilgilendirilecek, gerekirse alt komitelerin kurulup çalışmalara son şeklinin verilmesi sağlanacaktır. Resmi İstatistik Programı (RİP) kapsamındaki kurum ve kuruluşların ilgili personeline TÜİK Başkanlığı tarafından bir program çerçevesinde gerekli eğitimler verilecektir.

NACE Rev.2’nin Ocak 2007’de, CPA 2008’in Temmuz 2007’de ve PRODCOM 2007’nin Aralık 2007’de uyarlama çalışmaları bitirilecektir.

Önemli Uyarı