Tarihçe

Küresel Yetişkin Tütün Araştırması (KYTA)’nın amacı, aktif ya da pasif olarak tütün dumanına maruz kalma, bununla ilgili risk faktörleri, 15 veya daha yukarı yaştaki yetişkinlerin davranış ve algılamalarına ilişkin veri derlemektir. Türkiye, şu ana kadar seçilmiş 14 ülkeden biri olarak KYTA projesine 2008 ve 2012 yıllarında katılmıştır.

Türkiye’de, KYTA projesinin uygulayıcı kurumunu seçmek amacıyla çalışmalar Ekim 2007’de başlatılmıştır. John Hopkins Bloomberg Halk Sağlığı Okulu, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), CDC Vakfı (CDCF), Dünya Sağlık Örgütü (WHO), WHO Türkiye Ofisi temsilcileri ve Hacettepe Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Sağlık Bakanlığı ile yapılan bir çok teknik toplantıyı takiben Türkiye’de KYTA’nın gerçekleştirilmesine ihtiyaç ve uygulanabilirlik, ulusal tütün uzmanları ve akademisyenler tarafından tartışılmıştır. Bu toplantılarda, KYTA ile ilgili soru kağıdı ve örneklem tasarımına ilişkin belirli ayrıntılar da tartışılmıştır. TÜİK, Ekim 2007’de Sağlık Bakanlığı ve KYTA ortaklarının ortak imzası ve resmi bir anlaşma ile KYTA için ulusal koordinasyon kurumu olarak seçilmiştir.

Tanıtım toplantılarından sonra, TÜİK, KYTA soru kağıdını Nisan 2008’de kabul etmiştir. TÜİK, mali sözleşmeyi, Ağustos 2008 tarihinde imzalamıştır. WHO Türkiye Ofisi ve koordinasyon kurumunun temsilcileri, Türkiye için KYTA’ya ilişkin zaman çizelgesinin nihai halinin verildiği Ağustos ayında Polonya-Varşova’da yapılan KYTA Yönlendirme ve KYTA ön deneme toplantılarına katılmışlardır. Zaman çizelgesinin en önemli temel bölümlerinden olan veri derleme, Kasım 2008’de gerçekleştirilmiş ve ilk bulgular 30 Nisan 2009 tarihinde haber bülteni ile açıklanmıştır. Bu çalışma, tütün kullanımı konusunda Türkiye’de yapılmış bağımsız ilk çalışmadır. Araştırma Dünya’da eş zamanlı olarak Bangladeş, Brezilya, Çin, Filipinler, Hindistan, Meksika, Mısır, Polonya, Rusya Federasyonu, Tayland, Türkiye, Ukrayna, Uruguay ve Vietnam olmak üzere toplam 14 ülkede gerçekleşmektedir.

Yukarı