İstihdam ile ilgili tanımlar

İktisaden faal olan fertler: Herhangi bir işte iktisadi faaliyet gösteren (ekonomik mal ve hizmetlerin üretimi için çaba gösteren) veya bir iş ile ilgisi halen devam eden 15 ve daha yukarı yaştaki hanehalkı fertleridir. Anket ayı içinde aşağıda belirtilen gruplardan birine giren her fert çalışan yani iktisaden faal fert olarak sayılmıştır. İktisaden faal olan fertleri işbaşında olanlar ve işbaşında olmayanlar şeklinde ayırmak mümkündür.

İşbaşında olanlar: Ücretli veya maaşlı, yevmiyeli, işveren, kendi hesabına ya da ücretsiz aile işçisi olarak anket ayı içinde en az bir saat bile olsa bir iktisadi faaliyette bulunan kişilerdir.

İşbaşında olmayanlar: İşi olanlardan anket ayı içinde çeşitli nedenlerle işbaşında olmayan; ancak işi ile bağlantısı (ilişkisi) devam eden kişilerdir. İşle ilgisi devam edip, hastalık, grev, karantina, yıllık izin gibi nedenlerle bilfiil işbaşında olmayan fertlerdir.

Ayrıca, kendi hesabına ve işveren olan çiftçiler, kış aylarında tarımsal faaliyette bulunmasalar bile, işle bağlantıları olması nedeniyle, iş başında olmayanlar olarak kapsanmış ve istihdama dahil edilmiştir. Anket ayında bir saat bile çalışmayan ücretsiz aile işçileri, çalışan fert olarak kabul edilmediklerinden iktisaden faal olarak da kabul edilmemiştir.

Gelir getiren fert: Nakdi ya da ayni şekilde faaliyet veya faaliyet dışı herhangi bir geliri olan fertler ile ücretsiz aile işçilerini kapsamaktadır.

İşteki durum

Düzenli ücretli:
İşveren ile aralarında mevcut olan yazılı veya sözlü çalışma sözleşmesine göre; işletmenin satış veya karından tamamen bağımsız olarak belirlenen bir temel ücret karşılığında çalışanlardır.

Yevmiyeli: Bir işverene bağlı olarak düzenli ve sürekli olmadan işine göre mevsimlik ya da geçici olarak, ya da iş buldukça çalışanlardır.

İşveren: Kendi işyerinde en az bir ücretli ya da yevmiyeli eleman çalıştıran kişidir.

Kendi hesabına: İşinde, tarlasında, bağında, bahçesinde, dükkanında, yazıhanesinde, imalathanesinde, tamirhanesinde vb. yerlerde tek başına veya ücretsiz aile fertleri ile birlikte (yanında ücretli veya yevmiyeli kişi çalıştırmaksızın) ayni(mal) ya da nakdi(para) olarak gelir elde etmek için çalışanlardır.

Ücretsiz aile işçisi: Aynı hanede yaşayan birisi tarafından işletilen (sahip olunan) ve piyasaya yönelik faaliyet gösteren işletmelerde çalışan, işletmenin ortağı konumunda olmayan ve bu faaliyetleri karşılığına ücret şeklinde bir gelir elde etmeyen kişilerdir.

Yukarı